SÍM

Húbert Nói Jóhannesson

Skörun – Óður til samkenndar

Listasafni Samúels Selárdal - opnun laugardaginn 17. júlí  2026 kl. 14 - 17

Fyrir mér að fá boð um að sýna í Listasafni Samúels í Selárdal er nánast eins og að fá boð um að ganga inn í þjóðsögu Jóns Árnasonar. Ég hef aldrei komið í Selárdal og litið  listaverkin og byggingarnar en í mínum andlegu vistarverum hafa verk Samúels átt sér stað allt frá því þau birtust mér  ásamt kirkju í afskektum dal á ljósmyndum og yfir sagan af því hvernig verkin komu til. Skýr dæmisaga um sköpunarþörf mannsins. Allar götur síðan hefur þessi staður haft í huga mér áru þjóðsögulegs ævintýris.

Ég ætla að hafa með í farteski mínu fyrir þessa sýningu þrjá listamenn aðra sem eiga sér einnig stað í mínum andlegu vistarverum og í viðleitni til eiga með viðkomandi sameiginlegar upplifanir málaði ég verk frá vistarverum þeirra. Verkin eru fletir í arkitektúr sem ég veit að þeir hafa litið og þannig varðveitt innra með sér.

Verkin eru frá Drottninggatan 85. Stokkhólmi -Bláa turninum - þar sem August Strindberg* bjó síðustu ár ævinnar, einnig eru verk frá heimkynnum Vilhelm Hammershøi * Strandgade 30. í Kaupmannahöfn og  frá Hauptstrasse 155.  heimili David Bowie í Berlín þegar hann gerði sína trílogíu á áttunda áratugnum á geopólitískum snertipunkti kalda stríðsins.Einnig má hér líta verk frá mínum þá eigin vistarverum  Neshaga 4.Reykjavík.

Þessi geometrísku verk eru tvöföld geometria þ.e. bæði formræn og rúmfræðileg - Geometria intra Geometria -  og hér í Listasafni Samúels mynda þau, ásamt persónunum þeim tengdum,skörun eða sniðmengi sem er breytilegt eftir því hvaða umfang verk og tilurð þessara aðskildu listamanna er hverjum og einum gesti sýningarinnar.

*Augustus Strindberg þekkti ég sem rithöfund og leikritaskáld en birtist hann mér sem listmálari á skólaárum 1984-5 þegar kennari minn sýndi mér málverk eftir Strinberg sem höfðu sömu litapalettu og sama myndefni og verkin sem ég vann þá við að mála. Þetta tengdi mig við Strindberg sem og alkemía sem við fetuðum hvor um sig. Einnig og ekki síst það að hann var í vinfengi við Edvard Munch mesta málara 20 aldar.

 *Wilhelm Hammeshøj kom inn í mitt lif 1990 þegar þáverandi listgagnrýnandi Morgunblaðsins Bragi Ágeirsson líkti verkum mínum á sýningu við myndheim og sýn Hammershøj. Ég var þá ungur og metnaðarfullur  og  varð mjög pirraður yfir þessum skrifum þar sem ég þekkti ekki verk Hammershoj og þá ekki hvort hann væri samtímamaður minn eða hvað annað.

 Þetta var fyrir tíma alnets og Hammershøi lítt þekktur utan Danmerkur sem breyttist við sýningar í New York á níunda áratugnum. Í kjölfarið komu út bækur og skrif um Hammershøi sem ég kynnti mér og þá skildi ég hvað Bragi Ásgeirsson átti við með samlíkingunni og reyndist hún eitt mesta hól sem mér hefur hlotnast.

Minni manneskju er enn ráðgáta og þá einnig hvort það ásamt vitundinni er staðsett einungis innan líkamans eða skarist að hluta til út og tengist öðrum einstaklingum það er að vitundarlíf sé kollektíf - sameiginleg vitund mannsandans.  Sé sú raunin er hugmyndin um alsjáandi auga Guðs aktúel því í þessa sameiginlegu vitund skráist allt sem þú gerir því augu þín sjá allar athafnir, góðverk og misgjörðir.

Tilkoma internetsins og ferli gervigreindar endurspeglar þetta, því kerfi sem menn skapa herma ætíð eftir ferlum sem eru þegar í náttúrunni. Allt sem þú gerir á þinni tölvu er skráð í alnetið og allt sem þú gerir öðrum, gott eða íllt, skráist að sama skapi í Kollektíva vitund, skarast henni.

Vitund mannsins flýtur ofaná djúpri þekkingu þróunnar, reynslu og erfða, þetta óhemjumikla vit náttúrunnar er okkar Mímisbrunnur aktíft kerfi sem einn einstaklingur fær aldrei skilið til  fulls.

Fari maður meðvitað gegn harmoníu lífsins með lygum, drápum eða yfirgangi eru góðir dagar manns taldir. Grunnregla í lifrænum ferlum er varðveisla orku og atferli sem sóar orku og truflar með því framvindu útvistast úr kerfi samvitundarinnar og gerandi tapar við það tilganginum. Ísaldir og loftsteinar megnuðu ekki að kæfa lífsandann og stríð ekki mannsandann, enda samofnir. Það er veruleiki sem græðgisvæddur og stríðsglæpa-meðvirkur heimur þarf að vera sér meðvitaður um því hið góða sigrar ávallt hið illa.

Húbert Nói  útskrifaðist úr Nýlistadeild Myndlista- og handíðaskóla Íslands 1987 og hefur haldið á fjórða tug einkasýninga og tekið þátt í á 6 tug samsýninga.

Verk eftir Húbert Nóa er að finna í öllum helstu söfnum hérlendis ásamt fjölda einkasafna heima og erlendis.